Een wat andere kijk op de processierups

Hinderlijk
Natuurlijk zijn processierupsen hinderlijk, vervelend en soms zelfs gevaarlijk. Als je getroffen wordt door deze rupsen is dat niet fijn. Gebruik dan in ieder geval eerst plakband om de door de rups(en) afgevuurde haartjes van je huid te verwijderen en was vervolgens het aangedane gebied met water en zeep. Behandel de pijnlijke plekken met een pasta van 1 eetlepel bakingsoda en 1 of 2 eelepels heet water en laat dat eventjes intrekken. Herhaal deze behandeling twee uur later nog eens. Er zijn allerlei cremes beschikbaar die je natuurlijk kunt benutten, maar bakingsoda is effectief, evenals het koelen van de aangedane plek met ijs. Neem contact op met een arts bij ernstige symptomen. Huisdieren die getroffen worden, kunnen een behandeling ondergaan bij een dierenarts. Toen een kat van ons ‘s echter nachts met een rups in haar bek naar binnen kwam en die inslikte, bleek directe toediening van catmilk zeer effectief.

Hoe bestrijdt men de rups in Zuid-Frankrijk?
In Zuid-Frankrijk hebben we een heleboel rupsen en vlinders, waaronder de dennen- en eikenprocessierups. De Fransen weten hier echter dat als ze de nesten actief zouden weghalen, het er het jaar daarop nog veel meer zullen worden. In Nederland doen ze al jaren erg panisch over deze rupsen, worden de meeste nesten weggehaald en wordt het juist daardoor alleen maar erger, vooral in woongebieden. Als een nest wordt weggehaald, komen er soms wel drie of meer nesten terug nabij die plek, wordt hier gezegd. In ons gebied in de Pyreneeën worden ze daarom alleen weggehaald op plekken waar ze echt gevaarlijk zijn voor fietsers en voetgangers en voert ieder een biologische oorlog tegen de rupsen. Dat komt mede omdat deze regio graag gifvrij wil zijn en zich al grotendeels ontdaan heeft van de gevaarlijke pesticiden die in Nederland nog veelvuldig gebruikt worden.

Wat goed helpt!
Wat iedere natuurvereniging in onze regio je vertelt, is dat het goed helpt om meesjes naar je tuin toe te trekken. Koolmeesjes, pimpelmeesjes, blauwe meesjes, kuifmeesjes, langstaartmeesjes enzovoort. Die eten de nesten in je omgeving leeg. Ook sommige koekoeksoorten lusten graag deze rupsen en dat geldt ook voor vleermuizen. De Calosoma, grote zwarte kevers die in Nederland Schallebijters worden genoemd, eten ook de poppen en larven op, maar zulke poppenrovers zijn niet aanwezig als biodiversiteit in een omgeving ontbreekt en blijven ook weg als tuintjes met allerlei gifstoffen, b.v. tegen slakken, worden behandeld. Insecten kun je beter lokken, door grasveldjes juist niet braaf groen en kort te houden, weidebloemzaden te verspreiden, stapeltjes houtresten of wat tuinafval in een hoekje in de tuin te laten liggen, drinkplaatsen te creëren voor insecten en eventueel een insectenhotel te maken. Met gif maak je niemand blij, ook jezelf niet, want het is hartstikke ongezond.

De rups op een natuurlijkere manier bestrijden
Als je de processierupsen wilt bestrijden, kun je daar niet vroeg genoeg mee beginnen. Nestkastjes voor meesjes kun je hoog ophangen bij je huis, in bomen of op palen en niet vlak bij een tak, zodat de vogels minder risico lopen door katten gepakt te worden. En je kunt in de bomen ook snoepstaven ophangen die deze vogeltjes lekker vinden. (Die kun je bij Action kopen.) Ze eten dan gewoon de nesten leeg want voor hun zijn die hinderlijke rupsen een lekkernij. Wij hadden vorig jaar wat last van de rupsen op ons terrein, maar nu we dit jaar actief meesjes hebben gelokt, zijn de nesten in onze nabije omgeving overal leeggevreten. We hebben gezien hoe die meesjes in de nesten kruipen en zichzelf en hun jongen ermee voeren. Met name de koolmezen zijn daarin het meest actief. Als de rupsen op die manier gevangen worden, verspreiden en verveelvoudigen de nesten zich niet.

Niet met grof geschut!
Juist het met grof geschut deze nesten te lijf gaan, maakt dat het er meer en meer worden. Zoals vorig jaar al te voorspellen viel, heeft Nederland dit jaar een zeer groot probleem dat volgend jaar nog groter zal worden. Dit jaar maar liefst een verdriedubbeling van de rups én nog steeds gaat er geen lichtje branden! Chemische bestrijdingsmiddelen maken de vogels, insecten en andere vijanderen van de rupsen ziek en zijn alleen gunstig voor zakkenvullende bestrijdingsbedrijven. Oplossingen zijn dat niet, want het probleem wordt alleen maar erger. De eikenbomen kappen voorkomt ook absoluut geen verspreiding. Deskundigen die beweren dat het kappen van eikenbomen de processierups voorkomt, zijn gewoon niet goed bij hun hoofd. Juist het vernielen van de natuur op deze wijze (en dat is al op zo veel plekken gebeurd) maakt dat er weer andere problemen zullen opdoemen. Beter is het om je niet steeds zo veel te bemoeien met de natuur, want de natuur heeft zelf goede oplossingen. Want wat daarna te doen? Alle dennen omkappen? Ik las zelfs in de Nederlandse pers dat aangeraden wordt om haarspray en lijmspray op de rupsen te spuiten. Hoe idioot is dat? Want dan zullen de enige natuurlijke bestrijders die Nederland nog rijk is, ook het loodje leggen.

Meer natuurlijkere bestrijdingsmethoden
In onze regio is men het gewend om met de rupsen samen te leven en worden ecologische vallen verkocht voor hen die niet willen meewerken aan een biologische oorlogsvoering met meesjes. De vallen die hier verkocht worden vangen de rupsen zodra die uit hun nesten kruipen. Ze moeten in september al opgehangen worden en werken alleen tegen de soort die in dennen actief is. Het zijn zakken met aarde die rondom de bomen kunnen worden gehangen. Hier kun je daar een voorbeeld van zien.  In Frankrijk worden tevens feromoonvallen verkocht die feromonen van vrouwelijke vlinders uitstoten en daardoor mannelijke vlinders aantrekken. Zo wordt de voortplanting iets beperkt en deze vallen worden tevens benut om de populaties van deze soort te monitoren. Zo’n val kan jarenlang gebruikt worden. Een andere manier waarop de rupsen bestreden worden is middels een bacterie die van nature in de bodem leeft, de Bacillus thuringiensis, die niet gevaarlijk schijnt te zijn voor andere dieren en waterorganismen. Het nadeel daarvan is dat deze bacterie steeds binnen 2 dagen na regen opnieuw moet worden verneveld met vocht.  Een huismiddeltje dat soms wat effectief schijnt te zijn, is de nesten te besproeien met water met afwasmiddel, waarbij een regenpak aangetrokken wordt en gezichtsbedekkenden maatregelen genomen worden. Het grof verwijderen van nesten wordt hier niet standaard toegepast.

Geen schade in de natuur
De rupsen eten de bomen kaal, maar de bomen gaan daar niet dood van. Ze hebben dus geen effect op de vitaliteit van de bomen. Hier is onderzocht dat zelfs bomen die herhaaldelijk veel nesten hebben gehad, dat gewoon overleven. De rups knabbelt dus wel, maar brengt geen schade aan in de natuur. Bomen worden dus in Nederland soms nodeloos gekapt of met vuur behandeld als er nesten in zitten en daardoor verspreidt de rups zich ook weer extra!

Wees lief voor vogels en kevers
Wees lief voor vogels. Meesjes lokken is eigenlijk het beste wat je kunt doen als je de rupsen wilt bestrijden en dat is misschien wel de boodschap van de rupsen, want door hun aanwezigheid, trekken ook zij vogels aan in je nabije omgeving. In ons gebied leven veel vogelsoorten, maar juist door de aanwezigheid van de rupsen en de wijze waarop we nu meesjes aantrekken, zijn er nog meer vogels op ons terrein te zien. Begin nu alvast met het lokken van meesjes, zodat je daar volgend jaar direct de vruchten van plukt.
In Nederland heb ik ook vaak mensen panisch zien doen bij het zien van een torretje of kever. Als ze een mooie Boeddhistische boodschap lezen over mededogen krijgen ze een warm gevoel, als er een kever loopt wordt die doodgeslagen of platgetrapt. Als je nou zo’n beestje in huis treft, zet ‘m dan buiten, bij voorkeur in de buurt van bomen waarin de processierups zit. Op ons terrein zie ik steeds vaker een keversoort die hier de Karabijn wordt genoemd. Toen ik wat meer over deze soort wilde weten, las ik in een Frans boek uit 1927 [Bulletin van de Gers Society 1927] dat deze kevers al van oudsher in Frankrijk geliefde tuinvrienden zijn. De kever heeft namelijk alles op zijn menu staan wat de mens als lastig ervaart, zoals slakken, bladluizen, mijten en muggen. Ik vind het bijzonder om deze kevers in onze tuin tegen te komen. Ook zij gaan de processierups te lijf. Ze klimmen in de bomen en vreten de hinderlijke rupsnesten leeg. De larven van deze kever doen het nog beter. De eitjes worden vaak in een processierupsennest gelegd door het vrouwtje en zodra het larven worden vreten ze zich daar rond aan de rupsen. De natuur heeft dus veel betere en milieuvriendelijkere oplossingen dan de mens.

De natuur vecht terug
Aangezien er in Nederland verhoudingsgewijs meer ontbost wordt dan in het tropisch regenwoud zullen de problemen met deze rupsen daar alleen maar groter worden. Juist omdat de mens zoveel schade aanricht, vecht de natuur terug. De rupsen hebben in vlindervorm niet alleen nut als bestuivers, maar dienen als rupsen ook als vogelvoer. Met name in drukker bevolkte gebieden, waar nuttige vogels steeds ernstiger verjaagd worden, vecht de natuur nog harder terug in laatste pogingen om alsnog bestaansrecht te blijven houden. Is het nou écht zo verwonderlijk dat dat gebeurt? Wakker worden, is de boodschap. Nedenken of je echt al die nuttige insecten moet vernielen met gif, waardoor onder andere processierupsen vrij bal krijgen. Oog hebben voor alle gevolgen van bomenkap is natuurlijk ook belangrijk. Het steeds minder binding voelen met de natuur heeft kwalijke gevolgen en dat is exact hetgene waar de processierupsen ons op wijzen.

© Monique Hendriks – www.lepetitermite.fr

Dit bericht is geplaatst in Algemeen, Schrijfsels, Wonen in Frankrijk. Bookmark de permalink.

Geef een reactie